Op papier lijkt het eenvoudig: één beker per medewerker, de hele dag. Maar in de praktijk pakt elke medewerker bij een nieuw drankje liever een schone beker en dat stapelt op. Vaatwassers draaien vaker, schoonmaakteams lopen meer rondjes, het water- en energieverbruik neemt toe. Voor de facilitaire begroting zijn dat kosten die snel oplopen, terwijl het duurzame voordeel van de overstap intussen kleiner wordt.
Gedrag bepaalt het succes
De kern van het probleem ligt in gedrag. Medewerkers kiezen automatisch de makkelijkste optie. Als het eenvoudiger is om een nieuwe beker te pakken dan om een gebruikte tussendoor schoon te maken, gebeurt dat ook.
Volgens Jules Plaat, founder van Rinse&Go, is dat een herkenbaar patroon: ‘Als er geen goede oplossing wordt gefaciliteerd om je beker tussendoor even op te frissen, zie je dat medewerkers terugvallen op hun oude wegwerpgewoontes en de beker wegzetten om een schone te pakken. Dan neemt het aantal bekers snel toe naar 2 tot 4 bekers per dag.’
Een herbruikbare beker is pas écht duurzaam als het onderhoud dat ook is. Wanneer bekers na elk drankje worden afgewassen, verschuift de belasting naar schoonmaak: meer waterverbruik, meer energie en meer logistiek.
Bring Your Own Cup
Voor organisaties die hergebruik serieus willen aanpakken, is Bring Your Own Cup (BYOC) de meest duurzame keuze. Medewerkers nemen hun eigen beker mee van thuis, waardoor het facilitaire team minder zorgen heeft rondom voorraad, bekerstromen en schoonmaak.
Wanneer hergebruik de makkelijkste optie wordt, verandert het gedrag vanzelf”
‘Maar BYOC komt pas echt goed tot zijn recht als medewerkers hun beker eenvoudig tussendoor kunnen omspoelen’, legt Plaat uit. ‘In de praktijk zijn er twee voor de hand liggende opties, en beide hebben een keerzijde. Wie zijn beker niet omspoelt, draagt koffieresten en smaken mee naar het volgende drankje. Wie spoelt onder de kraan, verbruikt al snel meer dan een liter water per beker, en zonder borstel en zeep wordt de beker bovendien nooit echt schoon.’
Kloof tussen beleid en praktijk
Juist die kloof tussen beleid en praktijk vormde de aanleiding voor Rinse&Go. In gesprekken met organisaties die al met herbruikbare bekers werkten, kwam steeds hetzelfde naar voren: het systeem werkt alleen als het onderhouden van de beker makkelijk wordt gemaakt.
Plaat: ‘Daarom ontwikkelen wij spoelstations waarmee bekers in enkele seconden gericht worden omgespoeld, zonder borstels of zeep en met een waterverbruik dat tot circa 80% lager ligt dan bij spoelen onder de kraan.’
Praktijkvoorbeeld
Bij een grote financiële multinational waar HEYDAY verantwoordelijk is voor de facilitaire dienstverlening, werken medewerkers op diverse kantoorlocaties met een Bring-Your-Own-Cup-aanpak, ondersteund door spoelstations verspreid door het kantoor.
Patou Beckers, werkzaam bij HEYDAY, vertelt:
"Wij maken het verschil door het evenaren van het gebruikersgemak. Binnen onze werkomgeving betekent BYO dat collega's elke werkdag hun eigen beker mee van thuis naar kantoor nemen. Volgens onderzoek van het Koffiebekerpact is de meest duurzame BYO-beker de reeds bestaande beker, omdat iedereen wel een 'vergeten mok' thuis in de kast heeft staan. We vragen collega's om de beker op kantoor alleen om te spoelen met koud water en deze vervolgens thuis af te wassen in de vaatwasser die toch al draait. De spoelstations zijn geplaatst op logische punten door het kantoorpand, zoals naast koffieautomaten. Daardoor wordt het omspoelen van de eigen beker een vaste routine en kunnen collega's hun beker de hele werkdag eenvoudig hergebruiken, voor verschillende drankjes."
Hergebruik als de makkelijkste optie
De overstap naar herbruikbare bekers op kantoor is daarmee niet alleen een beleidskeuze, maar vooral een vraag hoe het dagelijkse onderhoud is ingericht. Het succes hangt af van hoe goed het systeem aansluit op het gedrag van medewerkers.
‘Wanneer hergebruik de makkelijkste optie wordt, verandert het gedrag vanzelf’, concludeert Plaat. ‘En juist daar ligt de sleutel tot minder schoonmaakdruk, minder verspilling en een systeem dat in de praktijk ook echt werkt.’
Voor organisaties die werken met herbruikbare bekers of een BYOC-aanpak willen invoeren, begint de volgende stap bij de inrichting van een eenvoudige onderhoudsroutine. Rinse&Go helpt organisaties om spoelstations op de juiste plekken te plaatsen en hergebruik onderdeel te maken van de werkdag. Zo wordt hergebruik niet alleen beleid, maar een dagelijkse gewoonte.
Dit artikel is gesponsord door Rinse&Go en verscheen op de website van Facto.
